2012-04-21

Pająk jako symbol


Ten oto uroczy pająk został sfotografowany niedaleko Tylicza, na szlaku turystycznym, na samej granicy polsko-słowackiej. To tygrzyk paskowany (Argiope bruennichi), z rodziny krzyżakowatych, pospolicie występujący w południowej Polsce.


(Fot. J. Żuchowski)


Pająk symbolizuje twórcę, pracę, przędzenie, tkanie; pilność, cierpliwość, roztropność; ostrożność, przezorność; chytrość, przebiegłość, podstęp; pułapkę, agresję, okrucieństwo, krwiopijcę, chciwość, wyzysk, skąpstwo. W folklorze - truciciel, przeciwieństwo pszczoły (przysłowie: "gdzie pszczoła wysysa miód, tam pająk chłonie jad"). W wierzeniach wielu ludów pająk znaleziony na ubraniu wróży rychły przypływ gotówki; zabicie pająka sprowadza deszcz; noszenie pająka przy sobie pomaga zachować zdrowie; pająki w domu gwarantują szczęście i dobrobyt. Pająki wyryte na kamieniu półszlachetnym i noszone jako amulet symbolizują zaś przezorność.

Nie koniec na tym. Pająk jako prządka czy też tkacz symbolizuje tworzenie i niszczenie, życie i śmierć; fazy Księżyca; Księżyc snujący sieć poświaty; tkanie iluzji, mylnych pozorów oraz; tkanie losu ludzkiego.

Pająk w środku swej sieci uosabia introwersję, narcyzm; symbolizuje też środek Wszechświata oraz rozpacz i nadzieję (w oczekiwaniu na łup).

Nić pajęcza w folklorze to sznur, po którym różne bajeczne istoty wdrapują się do (albo spuszczają się z) nieba.

(Źródło: Władysław Kopaliński, Słownik symboli, Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", Warszawa 1990.)

Lubicie pająki czy boicie się ich? Ja się nigdy nie bałam. W domu staram się ich nie zabijać - łapię je do słoika i wynoszę na dwór. Histeryczny lęk przed pająkami to coś, czego nigdy do końca nie rozumiałam, podobnie jak lęku przed myszami. Nie lubię jedynie kleszczy, w czym chyba nie jestem odosobniona.




4 komentarze:

  1. Identycznego pająka sfotografowałam u mnie w ogródku, a mieszkam w mieście w środkowej Polsce, czyżby ekspansja gatunku na północ kraju?

    OdpowiedzUsuń
  2. Tak, oczywiście. W Wikipedii piszą o tygrzyku co następuje (podkreślenia moje):

    "W Polsce spotykany jest _najliczniej na południu_, głównie na porośniętych wysoką trawą, zarówno suchych, jak i wilgotnych łąkach, nieużytkach, skrajach młodników nad brzegami zbiorników wodnych, a nawet w ogrodach, bardzo często występuje na krzewach owocowych [...] Dawniej ten palearktyczny gatunek występował w środkowej Europie na szczególnie ciepłych stanowiskach. Obecnie _rozszerza zasięg i wyraźnie zwiększa swoją liczebność_. Występuje na terenie _całej Polski_, w niektórych okolicach bywa bardzo liczny."

    OdpowiedzUsuń
  3. Mam dwie zastanawiające mnie sytuacje związane z pająkami, najpierw pierwsza. Często gdy coś mi się śni i nagle się budzę... to widzę pająka lub pająki. Duże, włochate chodzące po ścianie, suficie gdziekolwiek. Część idzie do mnie, część w inną stronę. Kiedyś pamiętam, sen był tak realistyczny, że odmachnąłem jednego od siebie. Teraz już mam pewność, że to omamy i po prostu na nie patrzę, a po kilkudziesięciu sekundach znikają. Co to może znaczyć, ma Pani jakiś pomysł?

    OdpowiedzUsuń
  4. Nie mam zielonego pojęcia. Zgłosiłabym to neurologowi i ew. okuliście, bo pierwsze, co mi przyszło na myśl, to że istnieje jakieś wytłumaczenie fizjologiczne.

    OdpowiedzUsuń