2012-04-27

Róża jako symbol


Symbolika kwiatów to złożony i wdzięczny temat. Największe bogactwo znaczeń symbolicznych powiązane jest z królową kwiatów - różą.

Według mitologii greckiej róże powstały w chwili, gdy Afrodyta zrodziła się z piany morskiej, a niektóre z nich zabarwiły się na czerwono, gdy bogini spiesząc do konającego Adonisa skaleczyła się cierniem róży w nogę. Symbolizowały niezmienną miłość i pamięć, dlatego zdobiono nimi nowożeńców i łoże małżeńskie, a także zmarłych i groby. Wcześni chrześcijanie zmuszali prostytutki do noszenia róży jako oznaki ich zawodu.


 
 

 W symbolice chrześcijańskiej kwiat ten oznacza dobroczynność, miłość Boga, przebaczenie, łaskę, zwycięstwo, dziewiczość, cnotliwe piękno. Jest atrybutem Chrystusa i Marii. Wg legendy, św. Elżbieta z Turyngii (1207-31), żona landgrafa Ludwika IV, wbrew surowemu zakazowi męża pomagała nędzarzom. Pewnego razu landgraf spotkał ją wychodzącą z zamku z tłumokiem pełnym chleba i zapytał, co niesie. „To tylko róże, panie” - odrzekła, a kiedy kazał rozwinąć chustę, Bóg przeobraził bochenki w pęki róż.

W średniowieczu róża była godłem miłości dwornej do pani serca, w epoce Odrodzenia - miłości zmysłowej. W naszych czasach czerwona róża funkcjonuje jako tak popularny symbol miłości damsko-męskiej, że już właściwie uległa zbanalizowaniu w tej roli, podobnie jak czerwone walentynkowe serduszko. Ile razy widzieliście na ulicy następujący obrazek: chłopak i dziewczyna idą trzymając się za rękę, a dziewczyna niesie różę? Jedna z moich kuzynek przechowywała w pokoju wielki pęk zasuszonych róż - wszystkie róże, które dostała od narzeczonego przez cały okres chodzenia ze sobą, bo jakoś tak niezręcznie było je wyrzucić...

Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że kiedyś róża była także symbolem tajemnicy. Pięciopłatkowy kwiat róży wyobrażał wszechświat złożony z pięciu żywiołów (ogień, woda, ziemia, powietrze i eter) i ustawiczne powtarzanie się tych samych epok w kręgu wieczności, a zarazem pięciokątną gwiazdę, pentagram - emblemat czarów i tajemnic. Dlatego łacińskie wyrażenie sub rosa (pod różą) znaczyło „w dyskrecji, w zaufaniu, w sekrecie”. Gospodarz wieszał różę nad stołem, gdy chciał, by goście wiedzieli, że treść rozmów ma pozostać tajemnicą; w tym samym znaczeniu malowano później róże na suficie w salach obrad, winiarniach i tym podobnych miejscach.

W starożytnym Rzymie róże wplatano w wieńce zdobiące głowy biesiadników, gdyż wierzono, że te kwiaty chłodzą głowę, krzepią umysł oraz... zapobiegają kacowi. W tym samym celu sypano też płatki róży do pucharów z winem. Neron w czasie uczt kazał spuszczać z otworów w suficie deszcz róż na głowy gości.

(Na podstawie: Władysław Kopaliński, Słownik symboli, Warszawa 1990: Wydawnictwo "Wiedza Powszechna".)

W 18. wieku płatki róży ugniecione z cukrem (w proporcji wagowej 1:2) polecano jako lek na gruźlicę płuc, zwłaszcza w przypadkach, gdy pacjent pluł krwią. Należało jeść je codziennie w ilości przynajmniej trzech czy czterech uncji, same lub rozrobione z ciepłym mlekiem, ewentualnie zaprawiać nimi herbatki ziołowe. 



 (Fot. A. Hałas)


Jeśli dręczy nas samotność, a pragniemy kochać i być kochani, osoby praktykujące magię Wicca radzą, żeby wziąć pięć czerwonych róż i rozrzucić cztery wzdłuż ulicy, na której się mieszka, zaś ostatnią położyć na progu, mówiąc “niech prawdziwa miłość odnajdzie do mnie drogę”.

Róże w ogrodzie wyglądają ładnie, ale - niestety - przywabiają mszyce, które za nic sobie mają wzniosłą symbolikę tego kwiatu.

Tym, którzy nie czytali, polecam również wpisy: Lilia jako symbol, Symbolika kwiatów - fiołek i asfodel, Jajo filozoficzne, Rebis w alchemii


4 komentarze:

  1. Koniecznie powiedz kuzynce, ze suche kwiaty, wszelkiego rodzaju bukiety z martwych kwiatów mogą wpływać negatywnie (wg. feng shui). Wiesz, martwe kwiaty, martwe emocje :)))))))) Ba! Jeśli nadal jest z owym narzeczonym, to psuć może ich obecne relacje...;)

    OdpowiedzUsuń
  2. Ten narzeczony jest już od lat jej mężem, mają bodaj dziewięcioletnie dziecko :D Róże poszły out, kiedy się wyprowadzała ze stancji :)

    OdpowiedzUsuń
  3. Nie ma żadnej magii, jedyną niezmienną, wszechmogącą siłą jest Bóg, jeśli ktoś chce znaleźć prawdziwą miłość to radze się o to pomodlić, a nie mieszać się w jakieś magie niewiadomego pochodzenia i robienie sobie bożków.

    OdpowiedzUsuń
  4. dziękuję za pomoc w prezentacji, bardzo przydatny post! :)

    OdpowiedzUsuń