2013-05-04

Lilia jako symbol

Lilia większości z nas kojarzy się zapewne z niewinnością, ewentualnie z Francją. Jej symbolika jest jednakże bardziej złożona. Należy zacząć od tego, że występuje ok. 75 gatunków lilii (jest to bylina cebulowa), różniących się pokrojem i wyglądem kwiatów - istnieją lilie duże i małe, białe i kolorowe, silnie pachnące i niemal pozbawione zapachu.

Wg mitologii greckiej lilia biała powstała z mleka Hery, małżonki Zeusa; łoże małżeńskie Zeusa i Hery wysłane było liliami. Afrodyta, bogini miłości, miała odczuwać do tego kwiatu odrazę jako do symboli czystości dziewiczej. Rzymianie uważali lilię za emblemat nadziei. Również w chrześcijaństwie, które przejęło symbolikę grecko-rzymską, biała lilia symbolizuje dziewictwo, nadzieję i jest atrybutem Marii Panny (na obrazach przedstawiających Zwiastowanie anioł Gabriel często trzyma lilię). Symbolizuje także skruchę - według tradycji chrześcijańskiej miała wyrosnąć z łez Ewy opłakującej wygnanie z Raju - oraz zmartwychwstanie (jako roślina wieloletnia) i przebaczenie win.


  
Dante Gabriel Rossetti, Zwiastowanie (1850)


Wysoka, dumna lilia o efektownych kwiatach symbolizuje też chwałę i majestat królewski. Od starożytności motywem lilii ozdabiano korony i berła. Figura heraldyczna w kształcie stylizowanej lilii, fleur-de-lis, w heraldyce średniowiecznej symbolizowała niepokalane rycerstwo. Trzy złote lilie na błękitnym tle są herbem Francji. W herbie Florencji występuje natomiast czerwona lilia w srebrnym polu.

Lilia może jednakże symbolizować także pożądanie i płodność (jest symbolem seksualnym, fallicznym ze względu na charakterystyczny kształt słupka oraz zmysłowy zapach), kłamstwo, kuszenie oraz pretensjonalność. Złamana lilia z opuszczonym kwiatem symbolizuje natomiast smutek.





Na podstawie: Władysław Kopaliński, Słownik symboli, Warszawa 1990: Wydawnictwo "Wiedza Powszechna"; Wikipedia. Zdjęcie lilii pochodzi z Wikipedii. 
 
Tym, którzy nie czytali, polecam również wpisy: Symbolika kwiatów - Fiołek i asfodel, Róża jako symbol, Mitologia grecka: Gorgona Meduza, Rebis w alchemii.

4 komentarze:

  1. O,estetyczne i ciekawe!
    A nie było jakiejś legendy,że jak król Francji stał się chrześcijański,to mu się żaby herbowe przemieniły w lilie?


    Chomik

    OdpowiedzUsuń
  2. Ciekawe, ale nie znam. Kopaliński nic nie wspomina o takiej legendzie. W anglojęzycznej Wikipedii piszą o królu Clovisie I, który miał jakoby zatknąć lilię na hełmie przed zwycięską dla Francuzów bitwą pod Vouille.

    OdpowiedzUsuń
  3. E,pewnie coś mieszam.


    chomik

    OdpowiedzUsuń
  4. Te lilie w herbie królów Francji to najprawdopodobniej kwiaty kosaćca żółtego (Iris pseudacorus). "We Francji jest taka tradycja (...), wśród wielu francuskich rodzin mają nad kominkiem trzy lilie, herb królów Francji to symbolizuje, że jeśli ktoś taki jest przywiązany do idei królów, że król jest u niego zawsze u siebie, zawsze może przyjść i czuć się jak u siebie w domu, nawet jeśli go nie ma, to tam jest czekany."

    OdpowiedzUsuń