2014-04-17

Mitologia grecka: Danae i Perseusz


Według mitologii greckiej, dawno temu w mieście Argos na Peloponezie sprawował władzę król Akrizjos, który miał córkę Danae. Kiedy wyrocznia przepowiedziała mu, że syn Danae pewnego dnia pozbawi go życia, Akrizjos zamknął córkę w spiżowej wieży, do której nikt nie miał wstępu. Jednakże sam Zeus, król bogów, przedostał się do Danae pod postacią złotego deszczu (Grecy, jak sądzę, nie mieli tutaj tak perwersyjnych skojarzeń jak my współcześnie - mniejsza z tym). Danae zaszła w ciążę i urodziła syna, Perseusza. Akrizjos wpadł w straszliwy gniew i kazał zamknąć ją razem z niemowlęciem w skrzyni, a skrzynię wrzucić do morza. Skrzynia jednak nie zatonęła, tylko dopłynęła do brzegów wyspy Serifos na Cykladach, gdzie wyłowił ją rybak i zaniósł na dwór tamtejszego króla. 

Kiedy Perseusz dorósł, król wyspy Serifos, Polidektes postanowił pojąć Danae za żonę, a żeby uwolnić się od niechętnego mu młodzieńca, wysłał go po głowę gorgony Meduzy, straszliwej istoty zdolnej zamienić każdego spojrzeniem w kamień. (Bardzo lubię gorgonę Meduzę, dlatego swego czasu poświęciłam jej odrębny wpis.) Perseusz dzięki pomocy bogów, wyposażony w skrzydlate sandały, magiczną torbę i hełm dający niewidzialność, zabił Meduzę, odciął jej głowę i odleciał. W drodze z powrotem na Serifos, przelatując nad Etiopią, dostrzegł uwięzioną na skale piękną nagą dziewczynę - królewnę Andromedę, która miała być złożona w ofierze morskiemu smokowi. Perseusz smoka zabił, a uszczęśliwieni rodzice oddali mu królewnę za żonę. Powróciwszy na Serifos, uwolnił matkę od zalotów Polidektesa w sposób prosty i brutalny: wyciągnął z torby głowę Meduzy, pokazał swoje trofeum, a moc głowy przemieniła króla wraz z całym dworem w kamienne posągi. Później powrócił z matką i żoną do Argos, gdzie - zgodnie z przepowiednią - zabił Akrizjosa, bo ugodził go przypadkowo dyskiem podczas igrzysk.



Jan Gossaert Mabuse, "Danae" (1527)


W symbolice alchemicznej złoty deszcz symbolizuje niebiańską rosę zapładniającą ziemię, z której narodzi się saletra, mogąca uszlachetniać metale. Inna interpretacja mitu o zapłodnieniu Danae mówi o rytualnych zaślubinach księżyca ze słońcem.




A oto inny obraz przedstawiający Danae i złoty deszcz - powiedziałabym, że słodko niegrzeczny. Namalował go Alexandre Jacques Chantron w roku 1891. Ciekawa jestem, kim była dziewczyna, która mu pozowała. Z jej miny wnoszę, że musiała się przy tym pozowaniu dobrze bawić.

Również uwolnienie Andromedy to częsty temat w sztuce. Morski potwór, heros i naga dziewczyna przykuta do skały stanowią efektowny materiał dla artysty.



Henri-Pierre Picou, "Andromeda przykuta do skały" (1874).


W odróżnieniu od niektórych innych herosów, Perseusz żył ze swoją małżonką długo i szczęśliwie, sprawując władzę królewską. Dochowali się licznego potomstwa, a po śmierci oboje zostali przemienieni w gwiazdozbiory.



1 komentarz:

  1. Ładne te panie na obrazach.Też lubię motyw gorgony.

    Chomik

    OdpowiedzUsuń